Tiếng ồn từ máy móc, phương tiện giao thông và hoạt động sản xuất có thể ảnh hưởng đến sức khỏe con người cũng như chất lượng môi trường sống. Vì vậy, việc sử dụng thiết bị đo tiếng ồn ngày càng trở nên cần thiết trong công nghiệp, xây dựng và quan trắc môi trường.
Tuy nhiên, mỗi dòng máy lại có dải đo, độ chính xác và chức năng khác nhau. Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn nắm rõ những tiêu chí quan trọng để lựa chọn thiết bị phù hợp.
Máy đo độ ồn là gì?
Máy đo độ ồn (Sound Level Meter) là thiết bị chuyên dụng dùng để đo mức áp suất âm thanh, với kết quả thường được hiển thị bằng đơn vị decibel (dB). Thiết bị sử dụng microphone để thu nhận âm thanh, sau đó xử lý tín hiệu và hiển thị giá trị đo.
Máy được ứng dụng trong nhiều lĩnh vực như:
- Sản xuất công nghiệp: Kiểm tra tiếng ồn từ máy móc, dây chuyền sản xuất.
- Xây dựng: Đánh giá tiếng ồn tại công trường và khu vực thi công.
- Quan trắc môi trường: Theo dõi tiếng ồn giao thông, khu dân cư.
- Nghiên cứu âm học: Đo và phân tích đặc tính âm thanh trong phòng thí nghiệm.

Những tiêu chí quan trọng khi chọn máy đo độ ồn
Để lựa chọn thiết bị phù hợp, người dùng cần xem xét các thông số kỹ thuật ảnh hưởng đến khả năng đo và phân tích tiếng ồn.
Dải đo và độ chính xác
Dải đo thể hiện khoảng mức âm thanh mà thiết bị có thể ghi nhận, thường được tính bằng dB. Người dùng nên lựa chọn dải đo phù hợp với môi trường cần kiểm tra.
- Môi trường yên tĩnh: Ưu tiên thiết bị có giới hạn đo thấp.
- Văn phòng, khu dân cư: Chọn máy có dải đo phù hợp với tiếng ồn sinh hoạt.
- Nhà máy, công trường: Cần thiết bị có khả năng đo mức âm thanh lớn.
Bên cạnh dải đo, cần kiểm tra độ chính xác, độ phân giải và cấp chính xác của thiết bị để đảm bảo kết quả đáng tin cậy.
Khả năng đo theo trọng số tần số A và C
Trọng số tần số giúp điều chỉnh cách thiết bị đánh giá các thành phần tần số trong âm thanh.
- A-weighting (dBA): Thường được sử dụng để đánh giá tiếng ồn môi trường và mức tiếp xúc tiếng ồn.
- C-weighting (dBC): Phù hợp khi cần đánh giá âm thanh có thành phần tần số thấp hoặc mức âm lớn.
Nếu công việc yêu cầu đánh giá nhiều loại nguồn ồn, nên ưu tiên máy hỗ trợ cả hai chế độ.
Chức năng đo và ghi nhận dữ liệu
Ngoài đo mức âm thanh tức thời, nhiều thiết bị còn tích hợp các chức năng hỗ trợ phân tích tiếng ồn:
- SPL: Hiển thị mức áp suất âm thanh.
- Leq: Tính mức âm liên tục tương đương trong khoảng thời gian đo.
- Lmax/Lmin: Ghi nhận mức âm lớn nhất và nhỏ nhất.
- Data Logging: Lưu trữ kết quả để theo dõi và phân tích.
- Kết nối USB hoặc không dây: Hỗ trợ truyền dữ liệu trên các model tương thích.
Những tính năng này đặc biệt hữu ích khi cần giám sát tiếng ồn trong thời gian dài hoặc lập báo cáo đánh giá môi trường.
Tiêu chuẩn đo lường và hiệu chuẩn
Khi lựa chọn máy đo độ ồn, cần chú ý đến tiêu chuẩn IEC 61672 và cấp chính xác của thiết bị.
| Cấp chính xác | Ứng dụng phù hợp |
| Class 1 | Đo lường yêu cầu độ chính xác cao, nghiên cứu và quan trắc chuyên sâu |
| Class 2 | Khảo sát tiếng ồn thông thường, kiểm tra hiện trường |
Ngoài ra, nên lựa chọn thiết bị có khả năng hiệu chuẩn bằng bộ hiệu chuẩn âm thanh tương thích để duy trì độ tin cậy của kết quả đo.
Thiết kế và khả năng sử dụng
Đối với công việc đo đạc ngoài hiện trường, thiết kế thiết bị cũng là yếu tố đáng quan tâm.
- Màn hình rõ nét, dễ đọc kết quả.
- Thiết kế nhỏ gọn, thuận tiện di chuyển.
- Thời lượng pin đáp ứng thời gian đo.
- Có bông chắn gió cho microphone khi đo ngoài trời.
- Khả năng chống chịu môi trường phù hợp với điều kiện sử dụng.

Cách lựa chọn máy đo độ ồn theo từng ứng dụng
Mỗi môi trường có đặc điểm tiếng ồn khác nhau, vì vậy cần lựa chọn thiết bị có chức năng phù hợp.
| Ứng dụng | Tính năng nên ưu tiên |
| Nhà máy, xưởng sản xuất | Leq, Lmax, ghi dữ liệu |
| Giao thông | Trọng số A/C, đo theo thời gian |
| Khu dân cư | Đo Leq, lưu trữ dữ liệu |
| Công trường xây dựng | Dải đo phù hợp, thiết kế bền |
| Phòng thí nghiệm âm học | Class 1, phân tích dải tần nếu cần |
Đối với công việc quan trắc liên tục, người dùng có thể cân nhắc hệ thống giám sát tiếng ồn tự động thay vì máy đo cầm tay thông thường.
Những lưu ý khi sử dụng máy đo độ ồn
Để đảm bảo kết quả đo đáng tin cậy, cần tuân thủ một số nguyên tắc cơ bản:
- Hiệu chuẩn hoặc kiểm tra thiết bị theo quy trình trước và sau khi đo khi cần thiết.
- Đặt microphone đúng vị trí và hướng theo hướng dẫn.
- Hạn chế tác động của gió, rung động và vật cản.
- Lựa chọn trọng số tần số và thời gian đo phù hợp.
- Ghi nhận điều kiện môi trường trong quá trình đo.
Đặc biệt, với các phép đo phục vụ đánh giá tuân thủ quy định, cần áp dụng đúng phương pháp đo và tiêu chuẩn liên quan.
Mua máy đo độ ồn chất lượng, chính hãng ở đâu?
LIDINCO là đơn vị cung cấp thiết bị đo lường và giải pháp phân tích âm thanh phục vụ công nghiệp, nghiên cứu và quan trắc môi trường. Danh mục sản phẩm có các thiết bị đo tiếng ồn từ những thương hiệu như Norsonic, Bedrock, PLACID và Sonitus.
Khách hàng có thể tham khảo các dòng Máy đo độ ồn tại LIDINCO để tìm hiểu thông số kỹ thuật, so sánh tính năng và lựa chọn thiết bị phù hợp với yêu cầu đo lường thực tế.
Kết luận
Việc lựa chọn máy đo độ ồn cần dựa trên dải đo, độ chính xác, trọng số tần số, khả năng lưu dữ liệu và môi trường sử dụng. Mỗi ứng dụng sẽ có những yêu cầu riêng về tính năng và tiêu chuẩn đo lường.
Lựa chọn đúng thiết bị từ đơn vị cung cấp uy tín sẽ giúp quá trình kiểm tra, giám sát và đánh giá tiếng ồn đạt hiệu quả cao hơn.
